Αν ο σκηνοθέτης Godfrey Ho ήταν ο «ζωγράφος» του b-movie κινηματογράφου του Χονγκ Κονγκ, τότε ο παραγωγός Joseph Lai ήταν ο άνθρωπος που του αγόραζε τους καμβάδες, τα πινέλα και, κυρίως, ο μεσάζοντας που πουλούσε το τελικό αποτέλεσμα σε ολόκληρο τον κόσμο. Ως ιδρυτής της θρυλικής εταιρείας IFD Films and Arts (International Finance Development), ο Lai υπήρξε ένας από τους πιο δαιμόνιους και εμπορικά ευφυείς παραγωγούς της δεκαετίας του 1980, μετατρέποντας το low-budget «σινεμά της ανακύκλωσης» σε μια εξαιρετικά κερδοφόρα παγκόσμια βιομηχανία.
Η Γέννηση της IFD και η Ανακάλυψη του Θησαυρού
Ο Joseph Lai ξεκίνησε την πορεία του στον κινηματογράφο μέσω της εταιρείας διανομής της αδελφής του (Intercontinental Film Distributors). Το 1973 ίδρυσε τη δική του εταιρεία, την IFD Films and Arts, αρχικά ως εταιρεία διανομής.
Η μεγάλη ανατροπή συνέβη στα τέλη της δεκαετίας του '70. Ο Lai απέκτησε πρόσβαση σε μια παλιά αποθήκη μιας χρεοκοπημένης εταιρείας παραγωγής, η οποία ήταν γεμάτη με εκατοντάδες μπομπίνες από ημιτελείς, απαξιωμένες ή φτηνές ταινίες από την Ταϊβάν, τη Νότια Κορέα, τις Φιλιππίνες και την Ταϊλάνδη.
Συνειδητοποιώντας ότι το υλικό αυτό δεν μπορούσε να πουληθεί στη Δύση ως είχε, ο Lai, μαζί με τον Godfrey Ho (ο οποίος είχε γνωριστεί με τον Lai από την εποχή που δούλευαν στα Shaw Studios και ήταν αρραβωνιασμένος με την αδελφή του Lai), κατέστρωσαν ένα επαναστατικό επιχειρηματικό σχέδιο: να πάρουν αυτές τις άγνωστες ασιατικές ταινίες, να τις «μπολιάσουν» με νέο περιεχόμενο και να τις μετατρέψουν σε προϊόντα έτοιμα για τη διεθνή αγορά.
Ο Μάγος των Διεθνών Πωλήσεων
Ενώ ο Godfrey Ho ήταν υπεύθυνος για το δημιουργικό χάος (το γύρισμα των σκηνών με τους λευκούς νίντζα και το μοντάζ "splice-and-dice"), ο Joseph Lai ήταν ο απόλυτος κυρίαρχος του μάρκετινγκ.
Ο Lai κατάλαβε νωρίς δύο βασικούς κανόνες της αγοράς του VHS της δεκαετίας του '80:
Η Μανία των Νίντζα (Ninja Craze): Μετά την επιτυχία των αμερικανικών ταινιών της Cannon Films, ο κόσμος διψούσε για νίντζα.
Δυτικά Πρόσωπα: Οι ταινίες πουλούσαν πολύ ευκολότερα στις διεθνείς αγορές αν στο εξώφυλλο και στην πλοκή υπήρχαν Καυκάσιοι (Δυτικοί) ηθοποιοί, όπως ο Richard Harrison.
Ο Lai έγινε τακτικός θαμώνας των μεγάλων κινηματογραφικών φεστιβάλ και αγορών (Κάννες, MIFED στο Μιλάνο, AFM στο Λος Άντζελες). Εμφανιζόταν με εντυπωσιακά, πολύχρωμα πόστερ που υπόσχονταν καταιγιστική δράση με τίτλους όπως Ninja Terminator, Ninja Dragon και Cobra vs. Ninja. Όπως έχει δηλώσει ο ίδιος σε ιστορικές αναδρομές, η ζήτηση ήταν τόσο τεράστια που κατάφερνε να πουλάει 30 με 40 ταινίες σε κάθε φεστιβάλ, υπογράφοντας συμβόλαια πριν καν οι ταινίες ολοκληρωθούν στο μοντάζ!
Η Στρατηγική της «Απόλυτης Οικονομίας»
Η επιχειρηματική στρατηγική του Lai βασιζόταν στη μεγιστοποίηση του κέρδους με το ελάχιστο δυνατό ρίσκο. Όταν η ζήτηση για νίντζα ξεπέρασε κάθε προηγούμενο, ο Lai και ο Ho σταμάτησαν να προσλαμβάνουν καν επαγγελματίες ηθοποιούς. Έστελναν βοηθούς στα Chungking Mansions (το διάσημο κτίριο με τα φτηνά πανδοχεία στο Χονγκ Κονγκ) και κολλούσαν αγγελίες αναζητώντας Δυτικούς τουρίστες ή φοιτητές για «μερικές μέρες γυρισμάτων σε ταινία δράσης, χωρίς προϋπηρεσία».
Όταν η μόδα των νίντζα άρχισε να φθίνει στα τέλη της δεκαετίας του '80, ο Lai προσαρμόστηκε αμέσως. Διέταξε τον Ho να ανακατέψει στις ταινίες οτιδήποτε ήταν δημοφιλές στην pop κουλτούρα της εποχής: ρομπότ, βρικόλακες, ζόμπι, ακόμη και γιγάντια ερπετά (όπως στο cult αριστούργημα Thunder of Gigantic Serpent). Στη συνέχεια, τη δεκαετία του '90, στράφηκε στην παραγωγή low-budget ταινιών με γυναίκες kickboxers (όπως η Cynthia Rothrock), καθώς και σε φτηνά κινούμενα σχέδια (anime στυλ) για την παιδική αγορά.
Κληρονομιά
Ο Joseph Lai δεν διεκδίκησε ποτέ δάφνες ποιοτικού κινηματογράφου. Ήταν ένας καθαρόαιμος, ρεαλιστής έμπορος της b-movie κουλτούρας. Ωστόσο, η ικανότητά του να αντιλαμβάνεται τις παγκόσμιες τάσεις, να ανακυκλώνει κινηματογραφικό υλικό και να τροφοδοτεί ασταμάτητα την παγκόσμια αγορά του home video τον καθιστά μια εμβληματική φιγούρα. Η IFD Films and Arts κυκλοφόρησε πάνω από 200 τίτλους, και το όνομα του Joseph Lai παραμένει συνώνυμο της πιο τρελής, χαοτικής και διασκεδαστικής εποχής του cult κινηματογράφου.
Πηγές
Spectacle Theater. (2025). Deep Splices from IFD Films: The History of Joseph Lai.
Den of Geek. (2015). Ninjas All The Way Down: The Mysterious World of Godfrey Ho and Joseph Lai.
Nanarland. (2009). The Godfrey Ho & Joseph Lai Interview: Inside IFD.
Meyers, R. (2001). Martial Arts Movies: From Bruce Lee to the Ninjas. Citadel Press.
0 Σχόλια