Bartitsu: Η Ξεχασμένη Πολεμική Τέχνη του Sherlock Holmes
Όταν η Βικτωριανή Αγγλία Αναζητούσε μια Νέα Μορφή Αυτοάμυνας
Στα τέλη του 19ου αιώνα, το Λονδίνο ήταν η μεγαλύτερη πόλη του κόσμου. Η πρωτεύουσα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας γνώριζε πρωτοφανή οικονομική ανάπτυξη, αλλά ταυτόχρονα αντιμετώπιζε και σοβαρά κοινωνικά προβλήματα. Η εγκληματικότητα, οι συμμορίες και οι βίαιες επιθέσεις στους δρόμους αποτελούσαν καθημερινό θέμα συζήτησης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον γεννήθηκε ένα από τα πιο πρωτοποριακά συστήματα αυτοάμυνας της εποχής.
Το Bartitsu.
Σήμερα το όνομά του είναι γνωστό κυρίως λόγω της σύνδεσής του με τον Sherlock Holmes, όμως η πραγματική ιστορία του είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Πολλοί ιστορικοί των πολεμικών τεχνών το θεωρούν το πρώτο πραγματικά σύγχρονο σύστημα αυτοάμυνας και έναν από τους προδρόμους των μικτών πολεμικών τεχνών.
Ο Άνθρωπος Πίσω από το Bartitsu
 |
| Photo sourced from: https://chinesemartialstudies.com/2018/04/22/bartitsu-in-the-american-context/ |
Το Bartitsu δημιουργήθηκε από τον Edward William Barton-Wright.
Ο Barton-Wright γεννήθηκε στην Αγγλία το 1860 και εργάστηκε ως μηχανικός σε διάφορες περιοχές του κόσμου.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ιαπωνία ήρθε σε επαφή με τις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες της χώρας.
Η εμπειρία αυτή τον εντυπωσίασε βαθιά.
Σε μια εποχή που οι περισσότεροι Ευρωπαίοι γνώριζαν ελάχιστα για τις ασιατικές πολεμικές τέχνες, ο Barton-Wright διέκρινε τη μεγάλη πρακτική αξία τους.
Όταν επέστρεψε στην Αγγλία αποφάσισε να δημιουργήσει ένα νέο σύστημα αυτοάμυνας που θα συνδύαζε τις καλύτερες τεχνικές από διαφορετικές σχολές και παραδόσεις.
Η Γέννηση ενός Επαναστατικού Συστήματος
Το 1898 ο Barton-Wright παρουσίασε επίσημα το νέο του σύστημα.
Το όνομα Bartitsu προήλθε από τη συγχώνευση του επωνύμου του και της λέξης Jujutsu.
Για τα δεδομένα της εποχής, η ιδέα ήταν επαναστατική.
Αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε μία πολεμική τέχνη, το Bartitsu συνδύαζε διαφορετικά συστήματα μάχης σε ένα ενιαίο πρόγραμμα αυτοάμυνας.
Σήμερα αυτό φαίνεται φυσιολογικό.
Τότε όμως αποτελούσε κάτι εντελώς νέο.
Πυγμαχία, Savate και Jujutsu Κάτω από την Ίδια Στέγη
Το Bartitsu συνδύαζε τέσσερις βασικούς πυλώνες.
Την αγγλική πυγμαχία.
Το γαλλικό Savate.
Το ιαπωνικό Jujutsu.
Και την τέχνη της χρήσης του μπαστουνιού.
Ο στόχος δεν ήταν η δημιουργία ενός αθλητικού συστήματος αλλά ενός πρακτικού τρόπου αυτοάμυνας για τον δρόμο.
Οι γροθιές της πυγμαχίας παρείχαν αποτελεσματικότητα σε κοντινή απόσταση.
Τα λακτίσματα του Savate πρόσφεραν μεγαλύτερη εμβέλεια.
Το Jujutsu επέτρεπε ρίψεις, κλειδώματα και ελέγχους.
Η χρήση του μπαστουνιού έδινε λύσεις σε μια εποχή όπου σχεδόν κάθε κύριος κυκλοφορούσε με μπαστούνι.
Η Τέχνη του Μπαστουνιού
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του Bartitsu ήταν η εκπαίδευση στη χρήση μπαστουνιού.
Στη Βικτωριανή Αγγλία το μπαστούνι δεν αποτελούσε μόνο αξεσουάρ ένδυσης.
Ήταν μέρος της καθημερινότητας.
Ο Barton-Wright κατάλαβε ότι μπορούσε να μετατραπεί σε εξαιρετικό μέσο αυτοάμυνας.
Οι μαθητές εκπαιδεύονταν σε χτυπήματα, αποκρούσεις, ελέγχους και τεχνικές αποφυγής.
Σήμερα πολλοί ερευνητές θεωρούν το Bartitsu ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά ευρωπαϊκά συστήματα μάχης με μπαστούνι.
Το Bartitsu Club του Λονδίνου
Το 1899 ιδρύθηκε το περίφημο Bartitsu Club στο Λονδίνο.
Ήταν κάτι περισσότερο από μια σχολή πολεμικών τεχνών.
Αποτελούσε ένα από τα πρώτα κέντρα εκπαίδευσης μικτού συστήματος μάχης στον κόσμο.
Στο club δίδαξαν Ιάπωνες δάσκαλοι Jujutsu, ειδικοί της πυγμαχίας και εκπαιδευτές Savate.
Η σχολή προσέλκυσε μέλη της ανώτερης κοινωνικής τάξης, αξιωματικούς, επαγγελματίες και ανθρώπους που αναζητούσαν πρακτική αυτοάμυνα.
Ο Sherlock Holmes και το Μυστήριο του Baritsu
Το πιο γνωστό κεφάλαιο στην ιστορία του Bartitsu συνδέεται με τον Arthur Conan Doyle και τον διάσημο ντετέκτιβ του.
Στο διήγημα The Adventure of the Empty House, ο Sherlock Holmes εξηγεί πώς επέζησε από την αναμέτρησή του με τον καθηγητή Moriarty στους καταρράκτες Reichenbach.
Εκεί αναφέρει ότι χρησιμοποίησε μια πολεμική τέχνη που ονομάζεται "Baritsu".
Για δεκαετίες οι αναγνώστες αναρωτιούνταν τι ακριβώς ήταν αυτή η μυστηριώδης τέχνη.
Σήμερα οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν ότι ο Conan Doyle πιθανότατα αναφερόταν στο Bartitsu και ότι η λέξη Baritsu προέκυψε από τυπογραφικό ή γλωσσικό λάθος.
Το λάθος αυτό αποδείχθηκε τελικά η καλύτερη διαφήμιση που θα μπορούσε να έχει το σύστημα.
Η Παρακμή ενός Πρωτοπόρου Συστήματος
Παρά την αρχική επιτυχία του, το Bartitsu δεν κατάφερε να επιβιώσει για πολλά χρόνια.
Το Bartitsu Club έκλεισε τις πόρτες του στις αρχές του 20ού αιώνα.
Οι οικονομικές δυσκολίες, η περιορισμένη διάδοση και η εμφάνιση άλλων μορφών εκπαίδευσης συνέβαλαν στην παρακμή του.
Για δεκαετίες το Bartitsu παρέμεινε σχεδόν ξεχασμένο.
Η Αναγέννηση του Bartitsu
Στα τέλη του 20ού αιώνα, ιστορικοί των πολεμικών τεχνών άρχισαν να ερευνούν ξανά το έργο του Barton-Wright.
Η σύνδεση με τον Sherlock Holmes τράβηξε το ενδιαφέρον συλλεκτών, ερευνητών και φίλων των πολεμικών τεχνών.
Σταδιακά δημιουργήθηκαν νέες ομάδες μελέτης και αναβίωσης του συστήματος.
Σήμερα υπάρχουν σχολές και οργανισμοί σε διάφορες χώρες που προσπαθούν να ανακατασκευάσουν όσο το δυνατόν πιστότερα τις τεχνικές και τις μεθόδους του αρχικού Bartitsu.
Το Bartitsu ως Πρόδρομος των Σύγχρονων Μικτών Συστημάτων
Ίσως η σημαντικότερη κληρονομιά του Bartitsu να είναι η φιλοσοφία του.
Πολύ πριν εμφανιστούν τα σύγχρονα συστήματα αυτοάμυνας και δεκαετίες πριν τη γέννηση των MMA, ο Barton-Wright είχε ήδη κατανοήσει ότι καμία πολεμική τέχνη δεν διαθέτει όλες τις απαντήσεις.
Η ιδέα του να συνδυάζονται διαφορετικές τεχνικές ανάλογα με την περίσταση θεωρείται σήμερα αυτονόητη.
Στα τέλη του 19ου αιώνα όμως ήταν μια πραγματικά επαναστατική προσέγγιση.
Η Κληρονομιά μιας Ξεχασμένης Πολεμικής Τέχνης
Παρότι δεν απέκτησε ποτέ τη φήμη του Judo, του Karate ή του Jujutsu, το Bartitsu κατέχει μια μοναδική θέση στην ιστορία των πολεμικών τεχνών.
Υπήρξε ένα από τα πρώτα ολοκληρωμένα συστήματα αυτοάμυνας της σύγχρονης εποχής.
Συνδύασε Ανατολή και Δύση σε μια εποχή που κάτι τέτοιο θεωρούνταν σχεδόν αδιανόητο.
Και χάρη σε μια μικρή αναφορά στις περιπέτειες του Sherlock Holmes, κατάφερε να περάσει από τη λήθη στον θρύλο.
The Bartitsu Society
Tony Wolf – The Bartitsu Compendium
Edward William Barton-Wright Articles (Pearson's Magazine, 1899–1901)
Journal of Asian Martial Arts Archives
The Conan Doyle Encyclopedia
The Sherlock Holmes Society of London
The Bartitsu Society
The Adventure of the Empty House by Arthur Conan Doyle
Historical European Martial Arts Research Publications (HEMA)
0 Σχόλια